Leeghwater

Uit de Encyclopedie van de Zaanstreek (blz. 441)

Leeghwater
Leeghwater
Leeghwater, Jan Adriaensz. (De Rijp 1574-Amsterdam 1650). Befaamd waterbouwkundige, die van groot belang is geweest bij de droogmaking van de grote meren in Noord-Holland, zoals Beemster, Purmer, Wormer, Heer-Hugowaard, Schermer en Starnmeer. Leeghwater was aanvankelijk timmerman en molenmaker, maar toonde al vroeg een grote vindingrijkheid. Zo ontwikkelde hij in 1605 de 'waterconste', feitelijk de eerste duikerklok; hij zag kans hier drie kwartier mee onder water te blijven. In 1607 begon zijn bemoeienis met de drooglegging van de Beemster. Dit werk zou hem enkele tientallen jaren bezighouden.
Intussen ontwierp hij ook verschillende bouwwerken, waarvan de raadhuizen in De Rijp, Graft en Jisp nog steeds getuigen. In 1640 vestigde hij zijn timmerwerf bij de Haarlemmerpoort in Amsterdam. Bekendheid verwierf hij toen ook door de publikatie van het Haarlemmer-Meer-Boeck, een pleidooi voor de drooglegging van dit zeer uitgestrekte meer. De Haarlemmermeer is overigens pas in 1848-'51 met stoomkracht drooggemalen.
Leeghwater had een doopsgezind Zaans nageslacht, waarover G.J. Honig publiceerde in De Zaende, 1949.